Reklam Alanı
Reklam Alanı
Bell’in İlk Telefonu
Editör Seçimi 1.851 views 2

Aslında telefonu kim buldu?

Telefonu kim buldu? ya da  Telefonu kim icat etti? diye sorsak herhalde bir çok kişi Alexander Graham Bell şeklinde cevap verir. Peki gerçekten telefonu Bell’mi buldu? Yani ilkokuldan beri bize öğretildiği gibi gerçekten telefonu Alexander Graham Bell’mi buldu?

Hayır, yanılıyorsunuz telefonu Alexander Graham Bell icat etmedi.

Nasıl mı?

Telefonun gerçek mucidi kim diye Google’a girip “telefonu kim buldu” yazdığınızda ne demek istediğimizi daha iyi anlayacaksınız.

Google Telefonu Kim Buldu Sorusunun Cevabı

Google’ın Telefonu Kim Buldu Sorusuna Verdiği Cevap

Google aramalarda size 2 kişiyi sunar. Sol tarafta ünlü Alexander Graham Bell ve bir de “Antonio Meucci.

Peki ama telefonu Alexander Graham Bell buldu diye biliyorduk Meucci de kimmiş?

Şimdi sıkı durun: Telefonu bulan kişi aslında  Alexander Graham Bell değil Antonio Meucci’ydi.

Nasıl mı? İşte filmlere konu olabilecek, trajik ve ilginç hikaye başlıyor.

Sahte Hikâyeye Bir Göz Atalım

Öncelikle bildiğiniz hikayeyi (!) bir hatırlayalım. Bu hikayeye göre aslen İskoç asıllı olan ünlü telefon mucidimiz (!) Alexander Graham Bell, gençliğinde köpeğine konuşma eğitimi verirmiş. Annesi ve karısı sağırmış ve onların konuşabilmeleri için çeşitli teknikler denemiş. Bu sebeple Bell, kendisini “sağırların öğretmeni” olarak tanıtırmış. Bu uğraşları sonucunda sağırlarla nasıl konuşulabileceğini düşünür, sesin havadaki titreşimlerle nasıl oluştuğunu merak edermiş.

Bell, bir gün“Armonik Telgraf” adını verdiği bir makina üzerinde çalışırken, konuşma sırasında meydan gelen titreşimleri anımsatacak şekilde elektrik akımının değişebildiğini keşfetmiş. Bu fikir üzerine aşağıda yer alan meşhur telefonunu icat etmiş.

Alexander Graham Bell’in İlk Telefonu

Alexander Graham Bell’in İlk Telefonu

Hatta herkesin telefonu ilk açışında söylediği“ALO” kelimesini bile Bell uydurmuş. Meğer ALO’nun anlamı Bell’in sevgilisinin yani Alessandra Lolita Oswaldo’nun baş harflerinin kısaltmasıymış.(İyi hikaye:))

Bell aslında buraya kadar güzel hikaye uydurmuş ama bundan sonraki bölüm uydurduğu bu hikayenin meyvelerini topladığı gerçek bölüm.

Bell’in Telefonu Bulduğunu Duyurmasından Sonra

Bell, telefonu icat ettiğini ilan eder etmez 9 Mart 1876’de telefonun patentini alan ilk kişi olur. Ertesi gün 10 Mart 1876’de, Boston Exeter Place’deki 5 numaralı binada  o meşhur ilk telefon konuşmasını yapar. Bu ilk telefon konuşmasında Bell yardımcısını arayarak “Buraya gel Watson, sana ihtiyacım var” der.

Bell, aslında zengin ve kısmen ünlü bir kişidir ancak bu icadıyla(!) ününe ün katar. Bell ’in icat ettiği bu ilk telefon, 25 Haziran 1876’de Philedelphia’da sergilenir hemen ardından 1877’de telefonlar seri üretime geçer ve yaygınlaşmaya başlar. Bell’de esas vurgunu yapacağı kendi telefon şirketi olan “Bell Telephone Company”i kurar. Bu şirket giderek büyür ve ABD’nin hatta dünyanın en büyük telefon/telekom şirketlerinden birisi olacak olan American Telephone & Telegraph Company (AT&T)’ye dönüşür.

Bell New York-Şikago arasındaki uzun mesafeli hattın denemesi sırasında-1892

Bell, New York-Chicago Arası Uzun Mesafeli Hattı Test Ederken-1892

Gelelim Gerçek Hikâyeye

Peki ilk olarak gerçekte telefonu kim buldu?

Aslında telefonu ilk bulan kişi yukardaki Google aramasında sağ tarafta yer alan Antonio Meucci’den başkası değildi.

Antonio Meucci kimdir? İlk Telefonu Nasıl İcat Etti?

Aslında telefonun gerçek mucidi olan Antonio Meucci, değeri tam yüzyıl sonra ortaya çıkacak olan İtalyan bir mucittir. 13 Nisan 1808’de İtalya’da doğmuş ve 18 Ekim 1889 ABD’de hayatını kaybetmiştir. Meucci, uzun bir süre Floransa’daki bir tiyatroda ses ve ışık teknisyeni olarak çalışır. Ancak 1830 yılında Küba’ya gider ve orada yaptığı icatlarla adından sıkça söz ettirir. Meucci,Küba’da bir çok buluşa imza atar.

Antonio Meucci Kimdir

Telefonu İcat Eden Kişi: Antonio Meucci 

Ve Telefon İcat Ediliyor

Meucci, 1849 yılında Küba’da iken bazı hastalıkları elektrik şoku ile tedavi etmeye çalışır. Bu sırada, bakır bir telin üzerinden geçen küçük bir elektrik akımının sesi iletilebildiğini keşfeder. Yani Meucci sesin elektrikle iletebileceğini keşfeder.

Bu fikri nasıl gerçekleştirebileceğini düşünen Meucci, 1850’de daha iyi imkanlar bulmak için ABD’ye gider. Burada çalışmalarına devam ederek 1854 yılında sesi önce elektrik dalgasına, ardından bu dalgaları diğer uçta çözerek tekrar sese dönüştüren müthiş bir icada imza atar. Bulduğu bu harika icada “Teletrofono” adını verir.

Meucci,1860’da ‘‘teletrofono’’yu tanıtmak için halka bir sunum bile yapar ve bu sunum o zaman New York’ta İtalyanca yayın yapan gazetelerde bile yayınlanır. Bu icada halk arasında “Konuşan Telgraf” adı verilir. Meucci, 1856’dan 1870’e kadar yaklaşık 30 tane teletrofono (telefon) prototipi yapar.

Antonio Meucci'nin İlk Telefonu

Antonio Meucci’nin İlk Telefon Krokisi

Meucci, 1871’de “Teletrofono” ya patent almak ister ancak fakir bir insan olduğu için 250$ olan kesin patent ücretini bulamaz. Bu yüzden New York patent bürosuna caveat adı verilen geçici patent başvurusunu yapar. Ancak bu geçici patent başvurusunun her yıl 10$ olan ücretinin yenilenmesi gerekmektedir. Aslında bu trajik hikayede burada başlamaktadır. 

Yani telefonu kim buldu sorusunun cevabı: Antonio Meucci 

Fakir Meucci, 1872 ile 1873 yıllarında da geçici patent ücretini zar zor ödeyebilir. Bu yüzden Meucci bu icadının kesin patenti ve seri üretimini sağlamak için kaynak arayışına girer. Bunun için, teletrofono’yu ve teknik ayrıntılarını Western Union Telgraf şirketine iletir. Fakat şirket yetkilileri Meucci ile bir türlü görüşmek istemez. Meucci 1874 yılında bu sebeple cihazını geri ister ama Western Union cihazın kaybolduğunu iddia ederek teletrofono’yu vermez.

Tam bu sırada yani 1874 yılında Meucci,  bir feribot kazası geçirir ve bu kazada çok ciddi şekilde yaralanır. Bu talihsiz olay sonrası uzunca bir süre hastanede kalan ve zaten fakir bir insan olan Meucci, daha da zor duruma düşer. Bu yüzden 1874’de “Teletrofono” yani tarihin ilk telefonunun geçici patenti için gereken 10 $’ı gönderemez ve bu tarihi patent başvurusu iptal olur.

Ve Alexander Graham Bell Sahnede

Tam bu sırada yani Meucci’nin talihsiz dönemlerinde, ünlü mucidimiz(!) Alexander Graham Bell sahneye çıkar. Bell, Meucci’nin Teletrofono’sunun krokilerini bir şekilde ele geçirir ( Daha sonra mahkemede Patent Enstitüsü’nden çaldığı açıklansa da, Western Union Telgraf şirketinden da hatta eskiciden aldığı bile söylenir.). Ve 1876 yılında Alexander Graham Bell, ilk telefonun patentini alır. Artık telefonu bulan kişi Alexander Graham Bell’dir.

Alexander Graham Bell

Alexander Graham Bell

Antonio Meucci, Graham Bell’in kendi tasarladığı telefonu çaldığını öğrenir ve ona dava açar. Dava sırasında Meucci’nin orjinal kroki ve çalışma modellerinin Patent Enstitüsü çalışanları ile Bell arasında yasa dışı bir şekilde paylaşıldığı kanıtlanır. Mahkeme 1889’da tam karar aşamasında ve icadın sahibinin Antonio Meucci olduğuna karar vereceği sırada Meucci hayatını kaybeder ve dava düşer.

(Ayrıca Bell, Elisha Grey isimli başka bir kişi ile daha patent mücadelesi verir ve bu mücadeleyi de bir şekilde kazanır.)

Meucci’nin Ölümü Sonrası

Meucci’nin ölümünün ardından Bell’in daha önce aldığı telefonun patent hakkı da 1893’te sona erer ve bir daha yenilenmez.

Bu sebeplerle, bugün hala telefonun patenti hiç kimseye ait değildir.

Ancak Bell, bu icadı sahiplenip hızlı bir şekilde ABD’nin ilk telefon şirketini “Bell Telephone Company”yi kurmuş ve çok hızlı bir şekilde büyütmeye başlamıştır. Bugün, American Telephone & Telegraph Company (AT&T) adını alan “Bell Telephone Company” yani AT&T, hem ABD’nin hem de dünyanın en büyük telefon/telekom şirketlerinden birisi haline gelir.

American Telephone & Telegraph Company (AT&T)

American Telephone & Telegraph Company (AT&T)

Fakat telefonu icat eden kişinin Alexander Graham Bell olduğu o denli kanıksanır ki, bugün Bell’e ithafen adlandırılan ses ölçme birimi olan Desibel (1 bel=10 desibel) hala kullanılmaktadır.

Bell Laboratuvarları

Alexander Graham Bell, 7 Mart 1876 yılında telefonun patentini alır ve vakit kaybetmeden 1877’de “Bell Telephone Company”i kurar. Ardından bu şirketin hem laboratuvarı hem de AR-GE’si olması için  dünyanın gelmiş geçmiş en önemli bilim ve araştırma merkezlerinden birisi olacak Bell Laboratuvarlarını kurar.

Bugün Alcatel-Lucent’in AR-GE merkezi olan Bell Laboratuvarları, teknolojiye ve bilime o kadar önemli buluşlarla katkıda bulunur ki bilim dünyasında müstesna bir yere ulaşmıştır. Bell Laboratuvarlarının en başarılı olduğu yıllarda işlemcilerin ilki olan ve teknolojinin ilerlemesine büyük katkıda bulunan Transistör, C Programlama Dili, UNIX İşletim Sistemi, Radyo Astronomi, Lazer, Enformasyon Teorisi ve bunun dışında birçok önemli buluşa imza atmıştır. Bell Laboratuvarlarında keşfedilen 7 icada Nobel Ödülü verilmiştir.

Bell Laboratuvarlarından Bir Görünüş

Bell Laboratuvarlarının Dış Görünüşü

Bell Laboratuvarlarının İç Görünüşü

Bell Laboratuvarlarının İç Görünüşü

Bildiğimiz AR-GE ve Laboratuvarların çok ötesinde sıra dışı bir bilim yuvası olarak faaliyet gösteren Bell Laboratuvarlarında bugün binlerce bilim insanı ve mühendis çalışmaktadır.

İşte Telefonu Kim Buldu Sorusunun Gerçek Cevabı

Baştaki sorumuza geri dönelim. Aslında telefonu kim buldu?

Evet yukarıdan da anlayacağınız üzere aslında telefonu ilk bulan kişi Alexander Graham Bell değil Antonio Meucci idi.

Bell, Meucci’nin icadını kopyalamıştı.

Peki neye dayanarak söylüyoruz tüm bunları?

Aşağıdaki kaynaklardan da göreceğiniz üzere; 11 Haziran 2002’de yani bu yaşananlardan tam 125 yıl ve Meucci’nin ölümünden 113 yıl sonra ABD Temsilciler MeclisiAntonio Meucci’nin telefonu  icat eden ilk kişi olduğunu kabul eder. Ayrıca Antonio Meucci’nin hayatının ve başarılarının tanınmasına karar verir. Bu kararın ardından İtalyan La Repubblica gazetesi, Bell’den, ‘‘hilebaz İskoç’’ ve ‘‘hırsız’’ diye bahseden yazılar yazar.

Aynı şekilde Temmuz 2002’de ise ABD Kongresi‘de Antonio Meucci’nin itibarını iade eder. Bunun üzerine Bell savunucuları aynı icadı iki kişinin birden bulabileceğini iddia ederek Bell’in itibarının iadesini ister ancak ABD Kongresi bu talebi kabul etmez.

ABD Kongresi,  Antonio Meucci‘nin telefonun gerçek mucidi olduğunu ve Alexander Graham Bell’in bir sahtekar olduğu içeren bir yazıyı İtalyan hükumetine gönderir.

Evet aslında telefonu bulan ilk kişi Antonio Meucci‘dir.

Kaynaklar:

https://www.congress.gov/bill/107th-congress/house-resolution/00269

http://www.repubblica.it/online/scienza_e_tecnologia/meucci/meucci/meucci.html 

http://www.italianhistorical.org/page42.html

https://www.theguardian.com/world/2002/jun/17/humanities.internationaleducationnews

http://www.hurriyet.com.tr/telefonun-mucidi-bell-degil-italyan-meucci-79201

https://en.wikipedia.org/wiki/Antonio_Meucci

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Ahu Ceylan {Ahu Ceylan}

“Aslında telefonu kim buldu?” üzerine 2 yorum

  1. Hayrettin Kırca dedi ki:

    Yazık olmuş Meucci’ye.Güzel araştırma olmuş emeğinize sağlık.

    1. Ahu Ceylan dedi ki:

      Teşekkür ederim Hayrettin bey.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir